پس از اخذ موافقت قطعی تأسیس مركز تحقیقات نانوتكنولوژی زیستی در تاریخ ۱۹/۱۰/۱۳۸۶ از سوی شورای گسترش دانشگاه‌های علوم پزشكی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشكی، مجوز تأسیس پژوهشكده نانوبیوتكنولوژی نیز از سوی هیأت امنای جهاد دانشگاهی در تاریخ ۱۷/۸/۱۳۸۷ صادر گردید. این پژوهشكده هم‌گام با توسعه فعالیت‌های بنیادین پژوهشگاه ابن سینا در زمینه فن‌آوری‌های نوین علوم زیستی و در راستای اجرای سیاست‌ها و اهداف كوتاه مدت و بلند مدت ستاد نانوتكنولوژی در كشور با ایده محوری تولید و كاربرد نانومواد در زمینه‌های مختلف علوم پزشكی و تلاش برای كاربرد نانوتكنولوژی در تشخیص و درمان بیماری‌ها شروع به فعالیت نمود. این پژوهشكده عضو قطعی شبكه آزمایشگاهی فن‌آوری نانو كشور می‌باشد. برنامه اصلی پژوهشكده نانوتكنولوژی زیستی اجرای پروژه‌های تحقیقاتی مرتبط با نانوبیوتكنولوژی و به طور اختصاصی، كاربرد نانوذرات و ساختارهای در اندازه نانو در تشخیص و درمان سرطان‌ها می‌باشد.

در حال حاضر این پژوهشكده دارای ۳ گروه پژوهشی می‌باشد:

1. گروه پژوهشی نانوتکنولوژی
2. گروه پژوهشی تکنولوژی نوترکیب
3. گروه پژوهشی نانوبیوسنتز

این پژوهشكده طرحهای پژوهشی متعددی را درخصوص موضوعات مرتبط با اولویت‌ها و محورهای فعالیت خود با تأمین بودجه از منابع داخلی و بین‌المللی در دست انجام دارد. ازجمله وجوه تمایز این پژوهشكده همكاری و فعالیت تحقیقاتی متخصصین علوم پایه از رشته‌های مختلف علوم زیست‌شناسی و شیمی در كنار یكدیگر در انجام طرحهای پژوهشی و درمانی می‌باشد. هدف همه متخصین و افراد صاحب‌نظر در این پژوهشكده توسعه دانش و فن‌آوری نانو در زمینه‌های مختلف علوم پزشكی از جمله تشخیص و درمان بیماری‌های مزمن و صعب‌العلاج می‌باشد.

با توجه به جوان بودن نسبی علم نانوتكنولوژی و گسترش فوق‌العاده سریع آن در یك دهه گذشته، گستره وسیعی از تحقیقات، فراروی محققین علاقه‌مند به فن آوری نانو قرار گرفته است كه البته دستیابی و برنامه‌ریزی برای تمام این جنبه‌ها امكان پذیر نیست لذا این پژوهشكده اولویت‌های تحقیقاتی خود را در حیطه كاربرد نانو در بیوتكنولوژی و پزشكی بر روی محور‌های ذیل متمركز نموده است:

1. طراحی سیستم های تشخیصی و درمانی نوین سرطان
2. طراحی سیستم رهایش كنترل‌شده دارو
3. تولید پروتئین‌های نوتركیب داروئی و مطالعات مولكولی با استفاده از این پروتئین‌ها.
4. جداسازی و تخلیص سلول یا پروتئین‌ها با استفاده از روش‌های نوین (همچون ذرات مغناطیسی...)
5. ساخت نانو ساختار‌های هوشمند برای انتقال دارو
6. سنتز نانوذرات شیمیایی و یا بیولوژیكی

اكنون با تلاش اعضاء هیأت علمی این پژوهشكده، دانش فن‌آوری‌های ذیل در این پژوهشكده راه‌اندازی و تثبیت شده است:

1. تولیدذرات نیمه هادی نقاط كوانتومی(CdSe)، استقرار گروههای عاملی و كونژوگاسیون آنها به آنتی‌بادی ضد سرطان پستان و تخمدان.
2. اتصال نانوذرات مغناطیسی به آنتی‌بادی‌های منوكلونال و پپتیدها،‌ بهینه‌سازی و استفاده در تشخیص سرطان پستان.
3. بررسی و بهینه‌سازی كروماتوگرافی تمایلی یون فلزی (metal-ion affinity chromatography) پروتئین‌های واجد دم هییستیدین با استفاده از ذرات مغناطیسی).
4. استخراج و تخلیص نانوذرات مغناطیسی از باكتری مگنتوتاكتیك.
5. ساخت و بررسی كیفیت ستون‌های MACS با همكاری شركت نانورنگدانه شریف.

از طرف دیگر در حال حاضر كارگاههای تئوری-عملی متنوعی توسط گروههای پژوهشی این پژوهشكده جهت آموزش دانشجویان و محققین علاقه‌مند طراحی شده است. این كارگاه‌ها آموزشی شامل موارد ذیل می‌باشند:

1. سنتز نانوذرات كوانتومی در حلال‌های كوئوردینه شده و غیر كوئوردینه كننده
2. اندازه‌گیری خلوص دارو در aqua-gel با HPLC در شرایط مختلف
3. سنتز و محافظت نانوذرات مغناطیسی

برنامه‌های توسعه در آینده:

1. دستیابی به دانش بومی تولید نانوذرات مورد استفاده در پزشكی كه قابلیت ‌جایگزینی نمونه‌های خارجی موجود در بازار را داشته باشند.
2. انجام طرح‌های تحقیقاتی در زمینه Drug Delivery كه اولویت اول وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكی در زمینه نانو فن‌آوری می‌باشد.
3. توسعه و راه‌اندازی آزمایشگاه های جدید مرتبط با تكنولوژی نانو.
4. حضور فعال در شبكه آزمایشگاهی نانو.
5. جذب نیروی انسانی متخصص در راستای افزایش بهره وری.
6. پذیرش و آموزش دانشجویان مقطع كارشناسی ارشد و دكتری نانوبیوتكنولوژی.
7. تبدیل شدن به یك قطب پژوهشی از طریق: دستیابی به آخرین فن‌آوری‌های روز و رشته‌های مرتبط، افزایش توان تخصصی جهت انجام فعالیتهای پژوهشی و خدمات تخصصی، ایجاد محیط پژوهشی پویا و مولد علم، برقراری ارتباط موثر بین المللی، انجام پژوهش های نوین در حیطه تخصصی مربوطه و پرورش دانشجویان پژوهشگر قابل و شاخص در حیطه تخصصی.

بخشی از تجهیزات آزمایشگاهی پژوهشكده نانوبیوتكنولوژی:

Flow Cytometer (فلوسایتومتر)، Peptide Synthesizer (پپتید‌سنتسایزر)، DNA Sequencer ، High Resolution Immunofluoresent Microscope ، Invert Immunofluoresent Microscope ، Wallac 1420 Multilable Counter ( با امكانات Fluorimetry، Photometry، Luminometry ، Time-resolved Flurometry، Kinetic measurements، Scanned measurements ، Temperature control، Shaking of plates و Dual filter measurements)، كوره الكتریكی، سیستم‌های كروماتوگرافی HPLC، FPLC ، سیستم های الكتروفورز تك بعدی و دو بعدی، دستگاه Developer وسترن بلات، Cryotome (كرایوسكشن)، Automated Immunostainer، انواع انكوباتور‌های كشت، هود بیولوژیك، هود شیمیایی، دستگاه سونیكاتور و هموژنایزر، Freeze Drying (lyophilization or cryodesiccation)، ترموسایكلر، Real time PCR، اسپكتروفتومتر(UV/Vis)، ترازوهای مختلف دیجیتالی با دقت بسیار بالا و رطوبت سنج، دستگاه‌های سانتریفیوژ با قابلیت تنظیم دما و دور بیش از ۱۳۰۰۰ دور در دقیقه، انواع شیكر، یخچال‌های ۴+، ۲۰- و ۷۰-، دستگاه تزریق اتوماتیك، روتاری، دستگاه Glove Box، ژل‌درایر و ...

خدمات آزمایشگاهی و تجهیزاتی:

همكاران عضو در شبكه آزمایشگاهی فن‌آوری نانو از ۵۰% تخفیف هزینه‌های انجام آزمایش برخوردار می‌شوند.
لطفاً درخواست خود را برای استفاده از تجهیزات پژوهشكده نانوبیوتكنولوژی (كه در سایت شبكه آزمایشگاهی فن آوری‌نانو http://nanolab.ir/lt.php?lc=15 لیست شده‌اند) به آدرس الكترونیكی این نشانی پست الکترونیک دربرابر spambot ها و هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن شما نیازمند فعال بودن جاواسکریپت هستید آقای محمدرضا نژادمقدم ارسال نمائید.

• معرفی پژوهشکده نانوبیوتکنولوژی پژوهشگاه ابن سینا در ماهنامه فناوری نانو - صفحه ۶۲

رئیس پژوهشكده: دكتر امیر حسن زرنانی (DMT، PhD ایمونولوژی)

مدیر داخلی: خانم جمیله قاسمی (BSc بیولوژی)